Nie szkodzić


Brak potwierdzonej skuteczności tego typu edukacji

Zasadniczo istnieją dwa podejścia do edukacji seksualnej: biologiczny (typ B) i abstynencki (typ A). Występuje też typ mieszany, w którym model abstynencki połączony jest z edukacją w zakresie antykoncepcji (typ C). W Polsce, w ramach przedmiotu Wychowanie do Życia w Rodzinie realizowany jest głównie typ A. (więcej)
Prowadzony w Polsce program jest bardziej skuteczny niż realizowane w wielu krajach europejskich programy typu B. (więcej)
Analiza materiałów dydaktycznych, którymi posługują się w trakcie realizacji programu „Profilaktyka ciąż wśród nastolatek, chorób przenoszonych drogą płciową, w tym profilaktyka HIV/AIDS” edukatorzy seksualni Fundacji SPUNK, wykazuje, że ich autorzy opierają się wyłączne na modelu biologicznym, ignorując tym samym wyniki badań dotyczących skuteczności programów profilaktycznych zmierzających do zmniejszenia liczby ciąż u nieletnich.
Szeroko upowszechnione stanowisko wynikające z wielu badań naukowych[1] określa, iż celem i wyznacznikiem efektywności edukacji seksualnej jest w kolejności wagi:

  • opóźnienie inicjacji seksualnej wśród młodzieży,
  • obniżenie częstotliwości relacji seksualnych młodzieży
  • ostatecznie stosowanie środków antykoncepcyjnych, jeśli już dochodzi do podejmowania współżycia.

Cele te osiąga się poprzez uświadamianie młodzieży zasadnościopóźnienia inicjacji seksualnej oraz poprzez przekazywanie informacji z zakresu fizjologii, psychiki, metod ochrony przed zakażeniami i metod regulacji poczęć. Jedynie takie zestawienie gwarantuje największe prawdopodobieństwo osiągnięcia nakreślonych wyżej celów edukacji seksualnej[2] .
Również wyniki polskich badań wskazują, że skuteczna edukacja i profilaktyka dotycząca sfery seksualności powinny ukazywać osobę w kontekście wszystkich aspektów człowieczeństwa: fizycznego, emocjonalnego, intelektualnego, duchowego i społecznego. Relacja seksualna powinna być wpisywana w kontekst miłości, wierności, szacunku i odpowiedzialności. Edukacja seksualna, która koncentrowałaby się na sprawach samego ciała, fizjologii i fizycznego wymiaru kontaktówseksualnych, stanowiłaby czynnik pogłębiający seksualizację, a nie przeciwdziałający uprzedmiotowieniu.Badania ewaluacyjne programów profilaktycznych wskazują poza tym, na wychowanie jako ważny element programów profilaktycznych. Wychowanie, a więc wspieranie rozwoju młodzieży i umacnianie czynników chroniących, kształtowanie przekonań normatywnych, wspiera i uzupełnia samą profilaktykę akcentującą problemy i zagrożenia. Łączenie akcentów profilaktycznych i wychowawczych należy do najskuteczniejszych strategii profilaktycznych[3] .
Także trwała rodzina jest wymieniana w światowym piśmiennictwie[4] przedmiotu jako podstawowy czynnik chroniący młodzież przed zachowaniami ryzykownymi i problemowymi, w tym w szczególności ryzykownymi zachowaniami seksualnymi.
Wiedza w tym zakresie nie pochodzi jednak wyłącznie z periodyków naukowych. Większość z nas ma w świadomości dyskusje o zatrważających efektach „sex-edukacji” wraz z bezpłatnym dostępem do środków antykoncepcyjnych (wprowadzono m.in. na rynek mini-prezerwatywy dla 12-latków, tzw. Hotshot's) w Wielkiej Brytanii [5].
Program proponowany i realizowany przez Fundację Nowoczesnej Edukacji SPUNK nie spełnia żadnych z tych postulatów. Przede wszystkim, wśród celów, założeń i treści programu w ogóle nie podnosi się kwestii opóźniania inicjacji seksualnej (jak wskazano wyżej – niezbędny element każdego współczesnego programu edukacji seksualnej).Podejście do tej sprawy „edukatorów” Fundacji SPUNK obrazuje doskonale wypowiedź Pani Aleksandry Dulas „Można powiedzieć, że nie zachęcamy ani nie zniechęcamy do inicjacji seksualnej”. Natomiast w programie TVN UWAGA z 5.01.2012 r.[6] prezentującym poglądowe zajęcia z młodzieżą Pani Anna Jurek zapytuje młodzież m.in. „Czy jest jakiś wiek, od którego można zacząć to uprawianie seksu” i uzyskuje odpowiedź: „Piętnaście, prawnie, za pozwoleniem opiekunów” (sic!), po czym gładko stwierdza: „Wiedzą, co to jest seks, teraz możemy przejść do ćwiczenia”. Program Fundacji SPUNK i sposób jego realizacji wskazuje zatem raczej, iż prowadzący– co najmniej pośrednio – zachęcają do wczesnej inicjacji seksualnej.
Program Fundacji SPUNK ignoruje również wartość czynnika wychowawczego (por. zakładka Seksualizacja).

Można przyjąć, że cześć rodziców i młodzieży akceptuje taką formę edukacji seksualnej, ale pojawiło się zagrożenie narzucenia biologicznego typu edukacji seksualnej jako obowiązkowego programu nauczania.

Na stronie grupy edukatorów seksualnych NAWIGATOR, czytamy:
Uważamy, że jedynie rzetelna wiedza jest podstawą odpowiedzialnych wyborów. Nasz projekt jest krokiem na drodze do wprowadzenia w Polsce obowiązkowej, rzetelnej i światopoglądowo neutralnej edukacji seksualnej”.

Ta deklaracja brzmi bardzo kategorycznie. Należy się zastanowić czy preferowane przez środowiska lewicowe programy edukacji seksualnej są neutralne światopoglądowo, a ich wykonawcy kompetentni?

[1] Long-Middleton ER, Burke PJ, Cahill Lawrence CA, Blanchard LB, Amudala NH, Rankin SH. Understanding Motivations for Abstinence Among Adolescent Young Women: Insights Into Effective Sexual Risk Reduction Strategies. J Pediatr Health Care. 2012 Apr 21.

[2] P. K. Kohler i in., Abstinence-Only and Comprehensive Sex Education and the Initiation of Sexual Activity and Teen Pregnancy, Journal of Adolescent Health, Volume 42, Issue 4, April 2008; M. Silva, I. Ross, Evaluation of a school-based sex education program for low income male high school students in Chile, Evaluation and Program Planning, Volume 26, Issue 1, February 2003; S. R. Tortoleroi in., It's Your Game: Keep It Real: Delaying Sexual Behavior with an Effective Middle School Program, Journal of Adolescent Health, Volume 46, Issue 2, February 2010; M. M. Bersamini in., Promising to wait: Virginity pledges and adolescent sexual behavior, Journal of Adolescent Health, Volume 36, Issue 5, May 2005; C. T. Halpern i in., Smart teens don’t have sex (or kiss much either), Journal of Adolescent Health, Volume 26, Issue 3, March 2000; F. M. Biro, Predicting age of sexual debut in adolescent girls , Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology, Volume 14, Issue 3, August 2001.

[3]Grzelak, S., Rekomendacje Instytutu Profilaktyki Zintegrowanej dla polskiej edukacji i profilaktyki problemów dzieci i młodzieży w zakresie przeciwdziałania skutkom seksualizacji, Raporty o seksualizacji kobiet i dziewcząt we współczesnej kulturze, Stowarzyszenie Twoja Sprawa, 2013

[4]Regnerus M. Parental same-sex relationships, family instability, and subsequent life outcomes for adult children: Answering critics of the new family structures study with additional analyses. Soc Sci Res. 2012 Nov;41(6):1367-77.